කූජනය නිමකළ කෝකිලයා – අමරදේව


අමරදේව

අමරදේව

මුලින්ම සඳහන් කළ යුතු දෙයක් වෙයි. එනම් මේ ලිපියට ශීර්ෂය ලෙස යොදාගත් “කූජනය නිමකළ කෝකිලයා” යන්න ණයට ගත් යෙදුමක් බවයි. මේ ශීර්ෂය මා දුටුවේ මොහොමඩ් රෆී 1980 දී මියගිය පසු එවකට ජනප්‍රිය “මනහර” සඟරාවේ ඔහු ගැන පළවූ ලිපියකිනි. එය හෙළයේ මහා ගාන්ධර්ව අමරදේවටද එලෙසින්ම අදාළ වන්නේ රෆී මෙන්ම අමරදේවද තම ජීවිතවල අවසානය දක්වාම කූජනය නොනැවත්වූ කෝකිලයන් නිසාය. රෆී ජීවත්වූයේ අවුරුදු 55ක් තරම් කෙටි කාලයකි. එහෙත් අමරදේව අවුරුදු 88ක්ම අපව රසවත් කිරීම ඔහුගේ වාසනාවට වඩා අපගේ වාසනාවයි.

මුලින්ම අමරදේව පිළිබඳ මතකයට එන්නේ මා පාසල් සිසුවකු වූ කාලයේ ඔහු ගුවන්විදුලියෙන් ගී ගැයූ අයුරුය. එයිනුත් (මට මතක හැටියට ලංකා බැංකුවේ අනුග්‍රහයෙන් ඉදිරිපත් කළ) “ආරාධනා ස්වර දැහැන” විශේෂයෙන් මතකයට නැගේ. එකල අමරදේවගේ ගී රසවිඳීමට තරම් නොමේරු කොලු ගැටයකු වූ මම සමහරවිට අමරදේවගේ සමහර ගී පමණක් – තනුව සහ සංගීතයේ රසවත් බව නිසාම – ප්‍රිය කළෙමි. “රන් දහදිය බිංදු බිංදු” වැනි කර්ණ රසායන ගී උදේ “අරුණ කිරණ” ගී එකතුවෙන් අප අසා සිටියේ පාසල් යාමට සූදානම් වෙමින් සිටියදීය. එකල උදේ අපට ඇසුණේ උත්සාහය වඩවන, ජාත්‍යාලය වර්ධනය වන ගීත මිස අද මෙන් ප්‍රේම විලාප නොවේ.

1980 දශකයේ (ලොකු අයියාට පිං සිද්ධවෙන්නට) කාර් බැටරියෙන් නැරඹිය හැකි කළුසුදු රූපවාහිනියක් ගෙදරට පැමිණි පසු අමරදේව සමග තිබූ මගේ ඇයි හොඳයිය නරක අතට ගියේ ඔහු ගී ගයනවිට කළ අංග චලනයන් නොමේරු අප විසින් විහිළුවකට ගත් නිසාය. ඒ නිසාම ඔහු රූපවාහිනී තිරයට සම්ප්‍රාප්ත වන විට (මාරු කිරීමට වෙන නාලිකාවක් එකල නොවූ නිසා) රූපවාහිනිය වසා දැමීමට තරම් මම දරුණු වූවෙමි. ඒ මන්ද ඒ වන විට මම ප්‍රිය කළේ ක්ලැරන්ස්, ජෝතිපාල, ඉන්ද්‍රානි පෙරේරා, මරියසෙල් වැනි තරු නිසාය. (ගී ගැයීමේදී අමරදේවගේ අංග චලනයන් භාව ප්‍රකාශනයේ කොටසක් බව දැනගත්තේ බොහෝ කලකට පසුය.)

අමරදේවගේ ගීතවල රසය දැනෙන්නට පටන් ගත්තේ මුල් වරට අවුරුදු 17දී ප්‍රථම ප්‍රේමයෙන් පරාජය වූ පසුවය. (තේරෙන සිංහලෙන් කීවොත් පළමු බූට් එක කෑවාට පසුවය.) නින්ද නොයන දීර්ඝ රාත්‍රිවල අමරදේවගේ හඬ, සංගීතය සමග ඔහුගේ ගීවල අරුත තේරුම් යන්නට පටන් ගති. සඳ තරු නිහඬයි, මල හිරු බසිනා, නිම් හිම් සෙව්වා, පෙර දිනයක මා පෙම්කළ යුවතිය, කොළොම්තොට, හන්තානේ කඳු මුදුන සිසාරා, මේ ගුරු පාරේ, මහ වැස්සක පෙර නිමිති වැනි ගීතවල අරුත නව අයුරකින් විඳින්නට හැකි විය. මටත් නොදැන මම අමරදේව ප්‍රේමියකු වූවෙමි. ඔහුගේ ගීත සොය සොයා ඒ දිනවල ගීත බෙදා හදා ගැනීමට තිබූ ප්‍රධානම ක්‍රමය වූ කැසට් පට යාළුවන් සමග හුවමාරු කර ගන්නට පටන් ගතිමි. මම ඉන් පෙර කිසිදු දිනක ගීතවල පදමාලා ගැන කිසිම අවධානයක් නොයෙදුවෙමි. මට අවශ්‍ය වූයේ ගීතවල තනුව, සංගීතය සහ මිහිරි හඬ පමණි. මේ නිසාම මගේ සංගීත ලෝකයේ ඒ වනවිට (මෙන්ම අදටත්) වීරයන් වුයේ කිශෝර් කුමාර්, මොහොමඩ් රෆී, නසියා හසන්, ආශා බෝශ්ලේ, මයිකල් ජැක්සන්, ග්ලෝරියා එස්ටෙෆාන්, ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන, මරියසෙල් ගුණතිලක වැන්නන්ය. නමුත් ප්‍රථම ප්‍රේමය පරාජය වීම අමරදේවයන්ගේ ගීත රසවිඳීම සඳහාම සිදුවූ වෙස්වලාගත් ආශීර්වාදයක් විණි.

නව යොවුන් විය පසු කළ පසු අමරදේවයන්ගේ අනෙකුත් අගනා නිර්මාණයන් වන කුමරියක පා සළඹ සැලුනා, ජගන් මෝහිනී, වැලි තල අතරේ, මාල පබළු වැල්, වැලි තල අතරේ, ශාන්ත මේ රෑ යාමේ, ඉර හඳ පායන ලෝකේ වැනි අරුත්බර ගීතවලට පෙම් බඳින්නට පටන් ගතිමි.

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ “වලේ” සංවිධානය කළ ඉතාම දුලබ වර්ගයේ සංගීත ප්‍රසංගයක් වූ අමරදේව – රූකාන්ත සංදර්ශනයේදී අමරදේවයන් කිසිම ලෝබකමක් ඉරිසියාවක් නොමැතිව රූකාන්තගේ සංගීත හැකියාවන් ඉතා ඉහළින් වර්ණනා කිරීම මේ අගනා කළා කරුවාගේ තිබූ නිහතමානිත්වය මොනවට පෙන්වූ අවස්ථාවකි. මොවුන් දෙදෙනාම යුගයන්නි යෝජනය කළ දක්ෂ සංගීතවේදීන් වුවත් බොහෝ අය රූකාන්ත, ක්ලැරන්ස්, ජෝතිපාල වැන්නන්ට ඉතිහාසයේ හිමි තැන දෙන්නට තවමත් මැලිකමක් දක්වන්නේ හුදෙක් කුහක කම නිසාම මිස අන් කිසිවක් නිසා නොවේ.

අමරදේවයන් තබා ගිය හිස්තැන වැසීමට හැකි වෙනත් කලාකරුවෙකු දැනට හෝ ඉදිරියට බිහිවේ යයි සිතීම උගහටය. එවන් කලාකරුවන් බිහිවන්නේ ජාතියේ පිනටය. අවාසනාවකට මෙවන් අනභිභවනීය කලාකරුවන් පෞද්ගලික වශයෙන් බොහෝ දුඃඛිත ජීවිත ගත කර වියෝ වෙති. අමරදෙවටත් මෙය පොදුවූ බව මම අසා තිබේ. මියගිය පසු කලාභවනේ අවමඟුල් උත්සවය පැවැත්වීම, අලංකාර සොහොන්කොත් නිමැවීම හෝ පාරක්, කලාගාරයක් ඔවුන් නමින් නම් කිරීමට වඩා මෙවන් විශේෂිත කලාකරුවන් ජීවත්ව සිටියදී රැකගැනීමේ විශේෂ වැඩපිළිවෙළක් තිබිය යුතු වන්නේ මෙවැන්නන් “රිඟිං ටෝන්” සංස්කෘතියෙන් එහාට ගිය දුලබ පිරිසක් නිසාය. වෙනත් අයුරකින් කිවහොත් ඔවුන්ගේ ගීත “මාකට්” කරගැනීමට නොදන්නා හෝ අකමැති නිසාය.

මම අමරදෙවගේ ගීතවලින් වැඩිම වශයෙන් ප්‍රිය කරන්නේ “පාවෙනා නිල් වලාවේ” ගීතයයි. එයටද විශේෂ හේතුවක් තිබේ. ඒ 80 දශකයේ ගුවන් විදුලියේ සමහර සවස් කාලවල මේ ගීතයේ ඉතාම මිහිරි අනුවාදනයක් සැක්සෆෝනයකින් වයනු ප්‍රචාරය වූ නිසාය. මම ඒ අනුවාදනයට පුදුම ආශාවකින් සවන් දුනිමි. එහි මුල් ගීතය “පාවෙනා නිල්වලාවේ” බව දැනගත්තේ පසු කලෙක ඒ ගීතය මුල්ම වරට ඇසුණ දිනය. මම තවමත් මේ මිහිරි අනුවාදනය අන්තර්ජාලය පීරා සහ ගුවන් විදුලියේ මගේ මිතුරන් හරහා සොයා ගැනීමට උත්සහ කළත් එම උතසාහය තවමත් සාර්ථක නොවුණි. හොයා ගත හැකි වූයේ එම ගීතයේ ස්ටැන්ලි පීරිස්ගේ සැක්සෆෝන් අනුවාදනයක් පමණි. එයද ඉතා කදීම වුවත් මා සොයන්නේ මුල් අනුවාදනයයි. (මා අදටත් වැඩිම ආශාවක් ඇති සංගීත භාණ්ඩය සැක්සෆෝනයයි. නමුත් එහි මිල මට දරාගත නොහැකිය. මසකට පෙරත් කොළඹ YAMAHA MUSIC CENTER වෙත ගොස් මිල පරීක්ෂා කිරීමේදී සුදු පැහැති සැක්සෆෝනයක් රුපියල් ලක්ෂයකටත්, රන් පැහැ සැක්සෆෝනයක් රුපියල් එක් ලක්ෂ පනස්දහසකටත් විකිණීමට තිබිණි. අද වෙන තුරුත් සැක්සෆෝනයක් අතගා බැලීමටවත් මට වාසනාවක් ලැබී නැත. කවදා හෝ සැක්සෆෝනයක් මිලදීගෙන වාදනය කිරීමේ සිහිනය මම මියයාමට පෙර සැබෑකරගත හැකිවේනම් කදිමය.)

එක්තරා යුගයක (1990 ගණන්වල මුල් කාලයේ ආසිරි පෞද්ගලික රෝහලේ සේවය කරන කල) මම සිටියේ නුගේගොඩ ඉන්දික මල්ලීගේ බෝඩිමේය. මේ වන විට මම ආසිරි රෝහලේම සේවය කළ සහෝදර හෙදියක් (උද්‍යානි සෙනෙවිරත්න) සමග රෝහලේ සමහර උත්සවවලදී හින්දි ගීත ගායනා කිරීමට පටන් ගත් කාලයයි. ඒ නිසා මටත් තරමක් හෝ ගීත ගායනා කිරීමට හැකියැයි මම සිතා සිටියෙමි. (ඒවා අනෙත් අයට අසාගෙන සිටීමට හැකිද යනු වෙනම කතාවකි.) අමරදේවගේ ඉහත ගීතයට තිබුණ අසීමිත ආශාව නිසාම යහළුවකුගෙන් ඉල්ලාගත් විදුලි ඕගනයක් වයමින් මේ ගීතය ගැයීමට උත්සාහ කළෙමි. ඉතා අසීරුවෙන් එම ගීතයේ “පාවෙනා” කොටස ගායනා කළ පසු මේ ඉන්දිකයා කිසිම අනුකම්පාවකින් තොරව එහි පහසු කොටස වූ “නිල්වලාවේ” කොටස ගයයි. ඔහු ඉතාමත් අනුකම්පා විරහිත ලෙස මම අසීරුවෙන් ගයන ලද ගීතයේ පහසු කොටස ගයන එක කිසිදාක නැවැත්වූයේ නැත. බැරිම තැන මම අමරදේවගේ ගීත ගායනය කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම නවතා දැමීමි. (එයද ජාතියේ පිනට සිදුවූ දෙයක් බව මම විශ්වාස කරමි.)

මේ අලංකාර චිත්‍ර ඇඳි සිත්තරුන්ට මගේ ප්‍රණාමය.

Advertisements

If


Read below Rudyard Kipling‘s great poem “If.” This is the only thing that keeps me going during worst times I pass. If not for this, I would have given up long time ago.

You can listen to the audio version of this poem if you click this link. http://www.poetryfoundation.org/poem/175772

Rudyard Kipling

Rudyard Kipling

If— BY RUDYARD KIPLING

If you can keep your head when all about you
Are losing theirs and blaming it on you,
If you can trust yourself when all men doubt you,
But make allowance for their doubting too;
If you can wait and not be tired by waiting,
Or being lied about, don’t deal in lies,
Or being hated, don’t give way to hating,
And yet don’t look too good, nor talk too wise:

If you can dream—and not make dreams your master;
If you can think—and not make thoughts your aim;
If you can meet with Triumph and Disaster
And treat those two impostors just the same;
If you can bear to hear the truth you’ve spoken
Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to, broken,
And stoop and build ’em up with worn-out tools:

If you can make one heap of all your winnings
And risk it on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
And never breathe a word about your loss;
If you can force your heart and nerve and sinew
To serve your turn long after they are gone,
And so hold on when there is nothing in you
Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

If you can talk with crowds and keep your virtue,
Or walk with Kings—nor lose the common touch,
If neither foes nor loving friends can hurt you,
If all men count with you, but none too much;
If you can fill the unforgiving minute
With sixty seconds’ worth of distance run,
Yours is the Earth and everything that’s in it,
And—which is more—you’ll be a Man, my son!

Nilminimala – A Budding Young Artist


 

Nilminimala Smile

Nilminimala Ariyarathna

This was written by me in March, 2000

Having seen some extraordinarily beautiful paintings that were done by a young village lass, I was desperate to meet the artist. She lived in a very remote typically traditional village on the outskirts of Mihinthale, Anuradhapura. I visited the artist personally with a teacher of mine on Sunday the 24 of March 2002. The road to her village was through some beautiful rice fields and a lush jungle. Most fascinating sight was the ancient Maha Kanadarawa reservoir.

nilminimala painting1

Nilminimala with one of her paintings.

We were warmly welcomed by the artist herself, a 20 year old, clad in a traditional dress called ‘cheeththa’. The whole appearance of Nilminimala, the artist, looked more like one of her own paintings. This typically shy village lass had something that most Sri Lankan girls do not possess – hazel eyes. One cannot accept the fact that she is an amateur in painting. The colors she uses, though very cheap ordinary water colors, are amazingly matching. The painting which caught my eyes was the ‘blue lady’s painting done only with different blue shades of the color blue.

Nilminimala Painting2

Nilminimala with one of her paintings.

She draws oil paintings as well. Most of her paintings depict rural village scenes with shepherds, beautiful damsels, people working in rice fields, girls bathing in rivers, etc. Having asked why she paints village scenes she says, “That’s all I see in and around the village. I’m fascinated by the surroundings. I wonder why the city people mock at these villages for the simple fact that the villages are rural. Yes we don’t have the facilities the city folks have, but we have the freedom and the calmness which you’ll never have in a city.”

I too understood that it is the environment that produced this budding artist. She must be the luckiest person to have a mother who teaches in the village school, and a parent who encouraged the child to choose a field like painting in spite of the fact that such proficiency do not have a demand in the job market.

nilminimala painting3

Nilminimala with one of her paintings.

To my question about her future aspects as a professional painter, her replay was;

“I love painting and I do it for fun. I can spend hours on a painting. It takes a long time to finish a good painting”.

Unfortunately she doesn’t know the real value of her own paintings. She says that her paintings have never been appreciated except by her mother and other teachers who taught her art of drawing.

Nilminimala

I showed some pictures that I had edited with a computer and she was greatly impressed and was keen to learn it. Her deep interest indicated that she has the potential of becoming a most talented computer graphic artist too. Buying a computer with the necessary software is far above reach for her.

Nilminimala will be a part of Horizon and Horizon website would be decorated with her artwork with the next update.

P. S.

Unfortunately this plan did not work. Had the plans went the exact way we expected, things would have been very different by now. She could have been the next Picasso. Such a talent going into the waste ………. Life is like that.

තිසාවැව ළඟ රළපනාවේ බලා ඉන්නම් හුදෙකලාවේ උනා සළුපිලි සඳ කුමාරිය වැව් දියේ ගිලෙනා වෙලාවේ | I will be wandering in the bund of the Tissawewa reservoir Till the moonlight falls in the water


thissa-wewa-langa

This is the first song recorded with my eldest brother, Nayanasena Wanninayaka’s lyrics.

Artist – Krishantha Erandaka
Music – Nalaka Anjana Kumara
Lyrics – Nayanasena Wanninayake
Visual Director – Ruwan Nandika

තිසාවැව ළඟ රළපනාවේ
බලා ඉන්නම් හුදෙකලාවේ
උනා සළුපිලි සඳ කුමාරිය
වැව් දියේ ගිලෙනා වෙලාවේ
කදෝපැණියන් වීර ගස්වල
විදුලි වැල් බඳිනා වෙලාවේ
නිශාචර සුළඟට වහන් වී
ඇහැළ මල් ඉඟි කරන යාමේ
මුදා ගන්නේ කෙලෙස දැහැනින්
තිසාවැව අද්දර සුයාමේ
දණ්ඩි පැටවුන් පාසි අතරින්
වැටුණු තරු අහුලන වෙලාවේ
ඕලුමල් සයනයේ මත්වුනු
බමර ගී ඇසෙනා විරාමේ.
මුදා ගන්නේ කෙලෙස දැහැනින්
තිසාවැව අද්දර සුයාමේ

This is the short translation of the song done by me on the request of my brother’s overseas friends.

I will be wandering in the bund of the Tissawewa reservoir
Till the moonlight falls in the water.
When the fireflies make light lines on the trees,
When the flowers giggle in the night wind,
How can I look away from the reservoir?
When the fish glide through moss,
When the wasps lay on lily flowers and sing,
How can I look away from the reservoir?

සිත්තරු (Siththaru) – නවතම චිත්‍රකතා පත්තරය


Siththaru First Copy

Siththaru First Copy

කුඩා කළ සිටම චිත්‍රකතා වලට පෙම් බඳින්නකු ලෙස මම සිත්තරු චිත්‍රකතා පත්තරය වෙළඳපොළට පැමිණෙන තුරුම සිටියේ ඇඟිලි ගනිමින්. මීට මාස කීපයකට පෙර මේ ලෙසම උනන්දුවෙන් සිටියේ ටෝක්ස් ඇන්ඩ් ජෝක්ස් චිත්‍රකතා පත්තරය පැමිණෙන විට. එහෙත් මම අනාවැකි පළකළ අයුරින්ම එය සති කිහිපයකින් නැවතුණා. සිත්තරු වලට එම ඉරණම අත් නොවේවායි අපි මුලින්ම පතමු.

සමස්තයක් ලෙස ගත්කල සිත්තරු අගය කළ ලක්ෂණ වලින් හෙබියි. දරාගත හැකි මිලකට වර්ණයෙන් පල කිරීම අගය කළ යුත්තක්. අනෙක් අතින් පුවත්පත් කලාවේ දැවැන්තයන් වන උපාලි නිවසින්ම එළි දකින නිසා ලාභ ලබනතුරු මාස කිහිපයක් ඇදගෙන යාමට ඔවුන්ට හැකි වේවි. චිත්‍රකතා ලෝකයේ පතළ චිත්‍රකතා ශිල්පීන් රාශියකගේ චිත්‍රකතා සිත්තරු තුළින් දැකගත හැකියි. මංගල කලාපයේ කවරයේ චිත්‍රය ගැනනම් සෑහීමකට පත්වෙන්න අමාරුයි. සියලුම කතා නියෝජනය වෙන අයුරින් එය සැලසුම් කළා නම් වඩා හොඳයි කියලා හිතෙනවා.

Promotional poster

Promotional poster

බන්ධුල හරිශ්චන්ද්‍රගේ “දඩයම” චිත්‍රකතාව කුතුහලය ගෙනදෙන ආරම්භයක් ගෙන දෙනවා. මෙතරම් වයසට ගියත් බන්ධුලගේ චිත්‍ර තවමත් උසස් මට්ටමක පැවතීම සතුටට කරුණක්. සුමතිපාල-ජෝතිපාල සුපුරුදු පරිදි ඔවුන්ටම අනන්‍ය වූ ශෛලියෙන් “ඉර හඳ පායන ලෝකේ” සහ “සුපුන්සරා” ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා. ඇන්ටන් බී. පෙරේරා සුපුරුදු බටහිර ශෛලියෙන් “කැලිබර් 7.62” සහ “වෘකයාගේ මිටියාවත” ඇඳලා තියෙනවා. හරින්ද්‍රගේ “පළායන මනාලී” ලස්සන ආරම්භයක් ගෙන දී තියෙනවා. ප්‍රගීත් අබේධීර “සමනලියක් දවසක්දා” එක්ක තරුණ තරුණියන්ටම ගැලපෙන කතාවක් ගෙන එනවා. අනුර ශ්‍රීනාත්ට කතා හතරක්ම ලබාදීම ගැන නම් මගේ පැහැදීමක් නැහැ. ආරම්භයේ නවමු අකාරයේ කතා ඇන්දත් දැන් ඔහුගේ කතා ඒකාකාරියි. සරත් මහින්ද සිරි කවදත් මගේ සිත්ගත් කලාකරුවෙක්. ඔහුගේ කතා නිර්මාණශීලියි. ටිකක් අමුතු විදිහේ ගෑනු මිනිස්සු ගැනයි ඔහු කතා කරන්නේ. “දාංගලේ”ත් ඒ වගේම කතාවක් වගෙයි. ඉන්ද්‍රජිත් රන්ජන්ගේ චිත්‍ර නම් සැහෙන්න පිරිහිලා. ඔහු ඉතාම ලස්සනට ගැමි ආදර කතා අඳින්න පුළුවන් කෙනෙක්. ඔහුගේ “Happy Birthday” කතාව රසිකයින් වැළඳ ගනියි කියල හිතනවා. ජනක රත්නායකගේ “රැල්ල” නම් කිසිම තේරුමක් නැතිව එක කොටසකින් අවසන් වෙන කතාවක්. දයා රාජපක්ෂ කවදත් වැඩකාරයා. ඔහුගේ “නොතිත් පවස” එක්ක රසවත් කතාවක් බලාපොරොත්තු වෙන්න පුළුවන්. සිනෙත් බැද්දගේට නම් මම කිසිම දවසක කැමැත්තක් තිබුණේ නැහැ. ඔහුගේ කතාවට වඩා සිංහගේ “ටෝගා” ආවනම් හොඳයි කියලයි මගේ පෞද්ගලික අදහස. ආනන්ද දිසානායක “ජෝක්ස්” අඳින්නේ නැතුව පුරුදු විදිහට ආදර කතාවක් ඇන්දනම් හොඳයි. කාංචනාගේත් දිනිඳුගේත් ආදර කතාව වුණ “සඳකුමරි”ට අපි ඒ කාලේ කොච්චර ආදරය කළාද? කුමාර නම් පුරුදු විදිහටම නව යෞවනයන්ගේ ප්‍රේම කතාවක් විදිහට “පරිත්‍යාගය” ඇඳලා තියෙනවා.

Promotional poster

Promotional poster

සරත් මධු, කැමිලස්, අරවින්ද, ගාමිණි අබේකෝන්, ජානක ඉලුක්කුඹුර, බන්දුල කුමාර වගේ අයත් එකතු වෙනවනම් තමයි වඩාත්ම හොඳ. අනුර ශ්‍රීනාත්ට දීලා තියෙන වැඩිපුර පිටු අයට දෙන්න පුළුවන්. කිසිම ශිල්පියෙකුට ඒක පිටුවකට වඩා නොදී ඉන්න පුළුවන් නම් විවිධත්වය රැකෙනවා.

විවිධ පුවත්පත් ආයතනවල සේවය කරන ශිල්පීන් මේ විදිහට වෙනත් (උපාලි) පුවත්පත් ආයතනයක ප්‍රකාශනයකට චිත්‍රකතා අඳින්න අවසර දීපු එකම වටිනා වැඩක්. වාද භේද අමතක කරලා මෙවන් වටිනා පොදු අරමුණකට අත හිත දුන්න එක අගය කළ යුතුයි.

චිත්‍රකතා වලට අතහිත දෙන්න පත්තරේ ගන්න කියන එක වලංගු නැහැ. සිත්තරු දැනගත යුතුයි ආකර්ෂණීය නිර්මාණ හරහා ඉල්ලුමක් නිර්මාණය කර ගන්න. ඉස්සර චිත්‍රකතා බලපු අය විතරක් නෙවෙයි නව පරපුරේ යෞවන යෞවණියන්ගේත් ආකර්ෂණය දිනාගන්න පුළුවන් වෙන්න ඕනේ.

ලංකා කොමික්ස් වෙබ් අඩවිය – චිත්‍රකතා ලෝලීන්ට කදිම අඩවියක්


Susil Premarathna's Drawing

Susil Premarathna’s Drawing

ලංකා කොමික්ස් http://lankacomics.com/ වෙබ් ලිපිනය මට එව්වේ එම වෙබ් අඩවියේ සංස්කාරක ලලිත් බී. සමරකෝන් විසින්. ඔහු මගේ චිත්‍රකතා පිළිබඳ වූ ලිපියක් කියවූ නිසාදෝ ඔහු විසින් කරගෙන යන මෙම වෙබ් අඩවිය ගැන මට දන්වන්නට සිතෙන්න ඇති. ලංකා කොමික්ස් තවමත් මුල් අවධියේ පැවතුණත් එහි චිත්‍රකතා සහ චිත්‍රකතා ශිල්පීන් ගැන සාරගර්භ ලිපි ගණනාවක්ම ඇතුළත් කර ඇත. මමත් ඉතා කුඩා අවධියේ පටන්ම චිත්‍රකතා වලට අධික ලෙස ඇලුම් කළ නිසා අදටත් චිත්‍රකතා ගැන කිසිවක් දුටු විට මගේ සිත එය කරා ඇදී යන්නේ ආයාසයෙන් තොරවයි.

ලංකා කොමික්ස් වැඩි අටෝපයක් නැති, සරල වෙබ් අඩවියකි. එහි ඉතා දුර්ලභ කදිම චිත්‍රකතා රූපරාමු ස්කෑන් කර පල කෙරේ. රූපරාමු වලට අදාළ චිත්‍රකතා ගැන සහ ඒවාට දායක වූ ශිල්පීන් ගැන වෙන තැනකින් සොයාගැනීමට නොහැකි තරමේ දීර්ඝ විස්තර ලලිත් සපයයි. දිගු කලක් තිස්සේ චිත්‍රකතා ආශ්‍රිතව රැකියාව කළ ලලිත්ට ශිල්පීන් ගැන විස්තර දැනගැනීම සඳහා ඕනෑ තරම් සම්බන්ධතා ඇතුවාට සැක නැත. මහාචාර්‍ය සුනිල් ආරියරත්න මහතාගේ චිත්‍රකතාවේ වංශකතාව විමර්ශන ග්‍රන්ථයෙන් පසු මෙවන් ලිපි රාශියක් එක තැන දුටු පළමු අවස්ථාව මෙයයි. මේ සමාජ සත්කාර්යය වෙනුවෙන් චිත්‍රකතා ප්‍රියකරන්නන්ගේ නොමඳ පැසසුමට ලලිත්ව පත්වනු නොඅනුමානය. ශීඝ්‍රයෙන් අභාවයට යන වටිනා කලාවක් ගැන තොරතුරු සේවීමම ඇති දුෂ්කර කාර්යයක් වන්නේ මේවා සංරක්ෂණය කරන්නන් හිඟවීමත් තිබෙන සුළු චිත්‍රකතා ප්‍රමාණයවත් ලබා ගැනීමට තිබෙන අපහසුව නිසාවත් නිසාය.

මෑතකදී චිත්‍රකතා ගැන නව නැඹුරුවක් ඇතිවී තිබේ. චිත්‍රකතා සඟරාවක් මාසිකව එළි දැක්වේ. ඒ අතරම පැරණි සහ අළුත් චිත්‍රකතා පොත් වශයෙන්ද ඉඳහිට නිකුත්වේ. අන්තර්ජාලයටද මේ පිළිබඳව විස්තර එක්වීම අතිශයින්ම වැදගත් වන්නේ ලොව පුරා විසිරී ඇති ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රකතා ලෝලීන්ට ඒවා පරිහරණය කිරීමට හැකිවීම නිසාය.

http://lankacomics.com/about/ පිටුවට ගිය විට ඔබට ලංකාවේ කාටූන් සහ චිත්‍රකතා කලාවේ ආරම්භය ගැන කදිම විස්තරයක් හමුවේ. මෙය ඉතාම වටිනා පිටුවකි. ලංකා කොමික්ස් හි අඩුවකට ඇත්තේ මෙම වෙබ් අඩවියේ නිර්මාතෘ ලලිත් ගැන වැඩි සඳහනක් නොවීමය. මේ සා මහඟු සේවාවක් කරන ඔහු ගැනත් දන ගැනීමට පාඨකයා කැමතිය.

A Drawing by Ananda Dassanayaka

A Drawing by Ananda Dassanayaka

 

අපේ ගමේ ජහුටා


jahuta

This is a photo from some other village.

ජහුටා යනු මා දන්නා තරමට වියළි කලාපීය ගම්වල ආරම්භවී දැන් දැන් ටිකෙන් ටික අභාවයට යන අපි විසින්ම පහත් කොට සැලකූ ජන කලාවකි. ජහුටා නමින් හැඳින්වෙන්නේ තරුණ කැලක් එකතුවී ඒ අතරින් තරමක් දැනුම් තේරුම් ඇති කෙනෙක් අධ්‍යක්ෂ කෙනෙකු වශයෙන් ක්‍රියා කරමින්, බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙන් ගත් කතාවක් හෝ ජාතක කතාවක් පාදක කොටගෙන පන්සල්, මරණාධාර සමිති, තරුණ සමාජ වැනි ආයතන වල රාත්‍රියේ රඟ දැක්වූ වේදිකා නාට්‍ය වර්ගයකි. ජහුටා යන්නෙහි අපහාසාත්මක ස්වරයක් තිබුණද මම අන් තැනක කියවූයේ එය අපහාසාත්මක යෙදුමක් නොව ඉන්දියානු ප්‍රාන්තීය යෙදුමකින් කැඩී ආ වදනක් බවයි.

අපේ ගමේ (මහවිලච්චියේ) ප්‍රධාන ජහුටා කාරයින් තුන් දෙනෙක් සිටියෝය. එක්කෙනෙක් කෙරමිණියේ වෙදමහතාය. අනෙක් ජහුටාකාරයා රෝහණ ශාන්ත කුමාරය. තුන්වැන්නා අදටත් ඉඳහිට ජහුටා එකක් රඟ දක්වන “අමුඩ අනුර” ලෙස රටේත් යම් තරමකට ප්‍රසිද්ධ අමුඩ ඇඳගෙන දේශපාලන විරෝධතා දක්වන ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රී අනුර අය්යාය.

මොවුන් අතරින් ජ්‍යෙෂ්ඨතමයා වූ කෙරමිණියේ වෙදමහතා දැනට ජීවතුන් අතර නැත. ඔහු එකල සිටි දහම් පාසල් ප්‍රධානාචාර්යවරයාද විය. ඔහු විසින් පුරුදු පුහුණු කළේ පැරණි ආකෘතියේ ජහුටාය. ඔහු ඒවා ලියා අධ්‍යක්ෂණය කරයි. ඔහු යොදාගත්තේ පැරණි හිංදි ගීතවල තනුවලට ලියූ සිංහල ගීතයි. දෙබස් බොහෝ පැරණි බස් වහරක් ගත්තේය. ඔහුම ප්‍රධාන චරිතවලට දෙබස් දෙමින් ගීත ගායනයද කළේය. ඔහුගේ ජහුටා තරමක් ශාස්ත්‍රීය ගතියක් ගත්තේය.

රෝහණ ශාන්ත කුමාර කරළියට පැමිණියේ කෙරමිණියේ වෙදමහතාගේ ගෝලයකු ලෙස වැඩකරමිනි. රෝහණ ශාන්ත කුමාර තරමක් තරුණයන්ට සංවේදී අකාරයට ජහුටා ආකෘතිය වෙනස්කර ගත්තේය. ඔහුටද ඉතා ඉහළ ගායන හැකියාවක් සහ දෙබස් කියවීමේ හැකියාවක් තිබුණි. ඔහුද බොහෝ දුරට යොදා ගත්තේ හිංදි ගී තනුවල සිංහල ගීතයි. ඔහුගේ ජහුටා ඉතා දිගු විය. ඒවා ඉවර වෙන්නේ පසුදා හිරු එළියත් වැටුණ විටය. ඔහුගේ දිගම ජහුටා එක “සත්‍යවාදී හරිස්චන්ද්‍රයි.”

අනුර අයියා බෙහෙවින්ම තරුණයන්ට සහ නව යොවුන් රසිකයන්ට ආමන්ත්‍රණය කළ ජහුටා අධ්‍යක්ෂවරයෙකි. ඔහුගේ ජහුටා ජව සම්පන්නය. ගීතවත්ය. ජනප්‍රිය අංග රැසකින් යුක්තය. ඔහු ජහුටා අධ්‍යක්ෂණයෙන් නොනැවතී ඒවට දෙබස් දෙමින්, ගීත ගයමින් හා නටමින් තවමත් ජහුටා ඉදිරියට ගෙනයයි. පහුගිය වෙසක් පෝයටද, මීට ටික දිනකට පෙරද ඔහු ජහුටා නැටූ බව මට මහවිලච්චියේ යාළුවෙක් දුරකථනයෙන් පැවසීය. අනුර අයියා ජහුටා වලට පිවිසුණේ අඹගහවැවේ ඉස්කෝලෙ යද්දී බව මට පැවසුවේය. ඒ, පිටින් පැමිණි ජහුටා කණ්ඩායමක ජහුටාවක ජූජක බමුණාගෙ චරිතය රඟපෑමට ලැබීමත් සමගයි. එයින් පසු මහවිලච්චියට ඔහු පැමිණියේ නාඹර තරුණයකු ලෙසය. එහිදී ඔහුට කෙරමිණියේ වෙද මහත්තයාගේ සහ රෝහණ ශාන්ත කුමාරගේ ජහුටාවල රඟපෑමට ලැබිණි. ඉන් පසුව ඔහු තමන්ම ජහුටා අධ්‍යක්ෂණය කරන්නට පටන් ගත්තේය. මම දුටු ඔහුගේ හොඳම රංගනය දුටුවේ “සත්‍යවාදී හරිශ්චන්ද්‍ර” නාට්‍යයේ නපුරු, දුෂ්ට සෙනසුරාගේ චරිතයයි.

ජහුටා වල හිටි විශිෂ්ටතම රජතුමා පොළොන්නරු කඩේ හිච්චි අයියා හෙවත් මහින්ද අයියාය. සුදුම සුදු, කෙට්ටු, එහෙත් රාජකීය ශරීරයත්, තඹපාටින් වැවී තිබුණ නිකටේ රැවුලත් ඔහු නියම බ්‍රහ්මදත්ත රජු කළේය. රජ බිසවුන් නම් නිතර නිතර මාරු උණේ කෙල්ලන් ඉක්මනටම කසාද බැඳ ජහුටාවලින් සමු ගන්නා නිසාය.

විහිළුකරුවාගේ චරිතය සාර්ථකවම රඟපෑවේ දිසා අයියාය. ඔහුට කවුරුත් බාහිරින් දෙබස් දෙන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට ඔහු ඒ වෙලාවෙ කටට ආ හිනායන දෙබස් මුලු නාට්‍ය ශාලාවටම ඇහෙන්නට කියයි. එක ජහුටාවක් අතරේ හිටි ගමන් විහිළුකරුවා නැතුව ගියේය. ටික වෙලාවකින් පැතිරගිය ආරංචිය නම් පොලීසියෙන් පැමිණ කසිප්පු කේස් එකකට ඔහුව කුදලාගෙන ගිය බවයි.

අපගේ යොවුන්විය සුන්දරකළ වික්‍රම, ඔබට අපගේ උපහාරය


Image

Manju

Manju

මෙය මම චිත්‍රකතා ගැන ලියන දෙවන අවස්ථාවයි. එමෙන්ම මෙය මම සිංහලින් මගේ බ්ලොග් අඩවියට ලියන පළමු අවශ්ථාවයි. හදිසියේම මෙය ලියන්නට හිතුනේ “බට්ටි” කතාව සහ මට මතක හැටියට “කොරටුවෙ ගෙදර” කතාව නිර්මාණය කල අති දක්ෂ චිත්‍රකතාකරුවකුවූ වික්‍රමගේ අභාවය නිසාය.

වික්‍රමගේ බට්ටි ඉතා රසවත් ලෙස ගලාගිය නිර්මාණයකි. වලව්වේ හාමුලා දෙදෙනාගේ එකිනෙකාට විරුද්ධ චරිත ස්වභාවයන්, කලූගේ දඩබ්බරකම්, කලූගේ පෙම්වතියගේ අව්‍යාජ ප්‍රේමය සහ බට්ටිගෙ අහිංසකකම මනරම් ලෙස වික්‍රමගේ තෙලිතුඩින් චිත්‍රණය  විය.

අවංකව කියනවානම් මම මුලින්ම වික්‍රමගේ චිත්‍රවලට එතරම් කැමැත්තක් නොදැක්වූවෙක්මි. ඒ ඔහුගේ චිත්‍ර අනෙක් බොහො කතාවල මෙන් පරිපූර්ණ නොවූ නිසාය. වික්‍රම නිදහසේ ඔහුගේ තෙලිතුඩ හසුරවයි. සමහර චිත්‍රවල මූන ඇදය. එහෙත් මම වයසින් මුහුකුරායත්ම එය වික්‍රමගේ අනන්‍යතාවය බව තේරුම් ගත්තෙමි. කතාවේ වචනවල ඇති බර සහ සංවේදීතාවය තේරුම් ගත්තේ තවත් පසු කාලයකය.

මෑතකදී බට්ටි තුන්වන පන්තියේ ටෙලිනාට්‍යකරුවකු විසින් චොරකර දමන ලදි. (සරත්මධුගේ “ඉතිං ඊට පස්සේ” කතාවට සිදුවූයේද එම සන්තෑසියමය.) ඉතා පහසුවෙන් 70-80 දශකවල ඇඳුම් විලාසිතා, කතා විලාශයන්, නිවාස සහ වාහන ආදිය ප්‍රතිනිර්මාණය කරමින් කළ හැකිව තිබූ මෙම කතා ඉතා පහත් රසයක් ජනිත කිරීම සඳහා ටෙලිනාට්‍යකරුවන් විසින් නින්දිත ලෙස භක්ෂණය කර දමන ලදි. වික්‍රමලාටද ඒවාට එරෙහි විය නොහැකි වූයේ පවතින වෙලඳපළ ආර්ථික ක්‍රමය නිසාය.

අපගේ යොවුන්විය සුන්දරකළ වික්‍රම, ඔබට අපගේ උපහාරය.

Chithrakatha – The End of an Era


Siththara

If my memory is correct, I got used to chithrakatha (comics) even before I entered Grade 01. We didn’t have Montessoris during our time and there was less access to story books (except for some Russian story books my late father got from Russia) and the only reading material was the comic paper.

“Siththara” was the most famous and adored while “Sathuta” was widely available as well. There were some other papers too in the market which didn’t last long. “Dasuna” was special because it was designed in landscape style. “Sathsiri” was started by Camillus with a breakaway artists group from Siththara and the latter was affected a lot and Sathsiri became the preferred comic paper.

I preferred Eunicor over all the heroes in the comics. Toga was attractive too but he was ‘poorer’ than Eunicor and was clad only in a piece of leopard hide while Eunicor was smartly dressed with all black waist and a pair of tight shorts. He had a white transparent tape over his eyes which gave him a majestic look. He was muscular than Toga and looked braver too. He never was scared of any challenge while Toga was scared and excited in the last square of the week’s page. But he fights the enemy and wins next week. A friend of mine from Grade 01, Dhammila had the everlasting question that who will win if Eunicor and Toga fought each other. My endless attempt to tell him that the two were in different stories and will never meet each other didn’t have any effect on Dhammila and he has the same question to date.

I started drawing Eunicor in exercise books and it got a big demand in the class and even in upper classes. Many would bring me blank exercise book leaves in exchange of one comic of Eunicor I drew. Since my parents found it difficult to buy exercise books for me those days, this ‘earning’ of papers helped me as I could use them pinned together as a book.

We never bought comic papers ourselves. We usually borrowed them from the others who used to buy. One paper would go to more than hundred individuals every week. Some had the habit of preserving the papers or a single story. To my knowledge, the most collected story was “Ithin Eeta Passe.”

Some students used to cover the cover pages of the school books with comics papers. We were too obsessed with the papers and removed the covers, read the stories and put the covers again. The owners of the books were greatly annoyed but that was what they get for putting picture stories as book covers.

When I was transformed from a kid to a teenager my drawings were also transferred from heroes to lovers. I was so shy to draw girls during the initial stage of the transformation and I would draw a beautiful girl and before anyone saw it, would put a moustache and sunglasses and make her a boy. Later I mustered courage and started drawing girls’ pictures but was very shy to draw their breasts. It took some more time for me to draw big breasted girls.

I drew some pocket cartoons and sent them to “Madhura” but none of them appeared in the paper. I drew few single episode comics too but they too didn’t appear in any paper.

It took a long time for me to find how Sarath Madhu drew Dedunu and Kelum’s hair with such beautiful curls. Later I found the way he did it and I too started drawing them. But my favorite female characters became short-haired girls. I loved short-haired girls those days. They looked cuter and smarter.

I loved Wilbert Ranasinghe’s “Sellan Salli,” a cowboy story. It was only last month I came to know that it was the same story as “For a few dollars more” movie where Clint Eastwood plays the title role.

Sellan Salli

Sellan Salli

Sanda Kumari was a love story between Kanchana, a high school girl from Kandy and Dinindu, a university student from Peradeniya was also very popular. It was presented by Ananda Dissanayaka. Unfortunately the last few parts of the story had to be drawn by an amateur artist who messed it up.

Sanda Kumari

Sanda Kumari

During the same period I had the privilege of reading some Superman comics in Sinhala. The comics came as magazines and a whole story was included. This was done by Wijeya Group and I enjoyed them a lot. I am looking for a copy even today but they are too rare to find now.

Kumudu was very talented in drawing teenage stories. The way the artists drew boys and girls was excellent. I can still remember the way the artist had drawn a kissing scene between a teenage boy and a girl. It had all the features of the intensity of a first kiss.

Aravinda came to the scene with the story “Suranganawak Horen Ewithla” which was very popular among the youth due to its theme and the way the young girl and her aunt were drawn in exposing nighties. Susil Premarathna’s Judy too was always in a nighty. The teenagers those days enjoyed these a lot as it was the only way they could access some nudity.

Suranganawak Horen Ewithla

Suranganawak Horen Ewithla

“Vision” was a different type of comic paper that came to the scene in late 90’s. It was a publication with stories in English with difficult words given in Sinhala. It was even approved by the National Institute of Education to be used as supplementary reading for schoolchildren. I used some of the issues for my English classroom teaching. I heard that it was a commercially viable paper but happened to stop due to some management issues.

Sarath Madhu’s departure from Siththara to launch Dasuna was a big blow to Siththara. His two stories, Ithin Eeta Passe and Uniquo were continued by Gunapala Jayalath who did a very poor job as he couldn’t draw a picture to balance the size of a head with its body. Later Ithin Eeta Passe was drawn by many artists and the story got carried away. It ended poorly by the two lovers losing each other. The story didn’t deserve such an end. Recently a teledrama was done by some idiots loosely based on the story and it killed the taste of the whole story.

Comics were blatantly criticized by the schoolteachers, intellectuals and parents of the children. This was a detrimental blow to the industry. More blamed the papers for being lewd. This is true up to some extent and to my knowledge, that trend was set by Sumathipala-Jothipala duo with the story “Suddi” which included nudity and lewd language to a level that was unacceptable. The rest of the artists also followed suit and some parents and principals totally banned comics at homes and schools.

Suddi

Suddi

Towards the late 80’s and early 90’s the quality of the comics was deteriorated and readers got away from them as they had teledramas and video movies as replacements for entertainment. A host of new, but short lived comic papers such as Hithawatha, Chithrakatha, Siwrasa appeared and disappeared.

Today the comics are limited to some newspapers as small strips and the golden era of comics died a natural death. I don’t say comics were bad. It educated us a lot. From it we learnt about how things go in other parts of the country and the world. Some stories were based on historical events. The stories produced a lot of artists within the papers and a lot of youth who became artists by just copying the originals. Today we don’t see such artists even to draw a banner in a funeral . They just go digital.

http://slcomics.wordpress.com/

http://chithrakatha.wordpress.com/

http://sihisatahan.wordpress.com/2011/04/10/blogpost14/

http://www.wimalonline.com/srilankancomics/index.html

http://www.vijithayapa.com/pdesc.php?id=26619

http://magazine.lankahelp.com/2012/01/22/to-bring-the-sweet-memories-of-the-%E2%80%9Cchithra-katha%E2%80%9D-back%E2%80%A6/

http://retrolanka.blogspot.com/

Who shortened it to “to be or not to be….? Hilarious! Rowan Atkinson and Hugh Laurie


In this extremely hilarious discussion between Blackadder (Rowan Atkinson) and William Shakespeare (Hugh Laurie) where the drama Hamlet is being edited, you can learn who shortened the famous “to be or not to be…” part. Watch this. Worth watching.